Kryzys ekonomiczny w Polsce będzie niebawem największym kryzysem w dziejach nowożytnej Europy. Rząd i bank centralny finansują rozwój kryzysu. Polska w ciągu 10 lat może zostać wymazana z mapy świata. Tego chcecie?
Wstęp
Sytuacja kryzysowa w Polsce wymaga poważnej analizy oraz wprowadzania przemyślanych i konsekwentnych zmian w wielu dziedzinach życia społeczno-gospodarczego. Polska jest jednym z niewielu krajów europejskich, w których takie analizy nie są systematycznie prowadzone, a ponadto opinie dotyczące zjawisk kryzysowych są przedmiotem licznych manipulacji politycznych, podejmowanych zarówno przez ośrodki krajowe jak i zagraniczne.
Analiza sytuacji kryzysowej powinna być rezultatem systematycznych studiów instytutu rządowego, opartych na wszechstronnej, zaawansowanej wiedzy ekonomicznej i historycznej, korzystającej ze wszystkich dostępnych źródeł informacyjnych i współpracy międzynarodowej. Fakt, iż tego rodzaju studia badawcze nie zostały z inicjatywy rządu dotychczas podjęte, ani też nie ma już odpowiedniej do ich prowadzenia placówki, jest symptomatyczny.
Należy także zaznaczyć, że rozbieżności ocen i opinii nie można stawiać wyłącznie na płaszczyźnie sporów merytorycznych (i metodologicznych). Stanowisko rządowe przekłada się bowiem na decyzje polityczne i gospodarcze, które skutkują wielkimi problemami społecznymi i gospodarczymi. To oznacza, że poza różnicami zdań występuje poważniejszy problem unormowania stosunków między grupami i środowiskami społecznymi a rządem w duchu dialogu społecznego. Uważamy, że dialog społeczny jest nie tylko pożądanym czynnikiem usprawniania funkcjonowania rządu, lecz wręcz koniecznym elementem systemu rządzenia. Niestety, w Polsce praktyka dialogu społecznego była stale skażona autokratycznym stylem rządzenia, co w ostatnich dwóch latach uległo pogłębieniu. Dlatego nie będzie przesadą, że uznajemy ten stan rzeczy za wyraz patologii politycznej.
Sytuacja ujawnia pewne charakterystyczne cechy systemu rządzenia. System ten nie jest zorientowany na rozwój społeczny i ekonomiczny, który zawsze musi bazować na poznawaniu rzeczywistości społecznej i gospodarczej. Jednocześnie brak takich studiów nie oznacza bynajmniej, że rząd jest bierny, że nie forsuje energicznie własnych opinii i interpretacji zjawisk społecznych i gospodarczych, w tym także dotyczących kryzysu ekonomicznego. To wszystko rozszerza zakres zagadnień, które muszą być uwzględnione w niniejszym Raporcie, ponieważ szereg zawartych w nim ocen i opinii silnie koliduje z stanowiskiem rządowym. Główna kolizja polega na przeciwstawnej ocenie głębokości kryzysu, który rząd systematycznie bagatelizuje. Polega także na silnym, z naszej strony, akcencie stawianym na społeczne uwarunkowania (a także konsekwencje) obecnego kryzysu. Jest to, wedle naszego rozpoznania kryzys nie tylko ekonomiczny, lecz także o charakterze instytucjonalnym i moralnym, który pojawiłby się także w sytuacji globalnego wzrostu gospodarczego. Nałożenie się czynników wewnętrznych i zewnętrznych doprowadziło do głębokiego zaostrzenia się kryzysu w Polsce. Fakt, że jego percepcja jest słaba, szczególnie w środowiskach politycznych, jest jednym ze składników złej sytuacji.
Nie jest dla nas bez znaczenia problem wykorzystania specyficznych źródeł, do których odwołują się enuncjacje rządowe, zwłaszcza kwestia wiarygodności tych źródeł. Są one niewątpliwie poddawane licznym manipulacjom politycznym i stanowią narzędzie wpływania na politykę rządu i opinię społeczną w Polsce, nierzadko sprzecznym z interesem narodowym i społecznie szkodliwym. Oparte na takich enuncjacjach stanowisko rządowe przekłada się na błędne decyzje polityczne i gospodarcze. Błędy lub niedociągnięcia w tym zakresie nie są jedynie sprawą sporu teoretycznego z ekonomii, lecz są elementem praktyki: skutkują negatywnymi zjawiskami społecznymi i gospodarczymi lub je pogłębiają.
Niniejszy RAPORT nie jest uzupełnieniem sygnalizowanej wyżej luki poznawczej w praktyce politycznej i gospodarczej. Co więcej, uważamy ten raport za nieprzydatny dla obecnej polityki społeczno-gospodarczej rządu, ponieważ jest on zasadniczo przeciwstawny do tej polityki. Celem raportu jest wprowadzenie, o ile to jeszcze możliwe, nieodzownej korekty poglądów i ocen opinii społecznej - tak opinii polskiej, jak międzynarodowej na temat sytuacji w Polsce. Nie sądzimy jednak, że może on zaktywizować opinię społeczną i stworzyć bardziej sprzyjający klimat dla wyjścia z obecnej opresji. Liczymy bardziej na rozpad struktur (zarówno wewnętrznych jak zewnętrznych) utrwalających dotychczasowe tendencje polityczne i gospodarcze w Polsce, czemu kryzys globalny sprzyja. Wzywamy raczej do opamiętania niż do uznania rzeczowych racji. Ale Raport w takim umiarkowanym zakresie może stanowić nieodzowny krok do przezwyciężenia wielu narosłych trudności.
Jako cel minimalny stawiamy zakwestionowanie tendencyjnych i interesownych poglądów, minimalizujących znaczenie kryzysu w Polsce?
(aby przeczytać cały artykuł pobierz plik)
Prof. dr hab. Artur Śliwiński
Pobierz plik
