Kryzys jest ostrym spadkiem aktywności gospodarczej w większości lub we wszystkich dziedzinach życia społecznego. Jest bezsporne, że w Polsce ów spadek aktywności jest długotrwały, zaś w ostatnich kilkunastu miesiącach jest nadzwyczaj głęboki. Ten fakt jest podstawowym zagadnieniem omawianym w tej części Raportu. Ale wcześniej trzeba jasno odpowiedzieć na dwa zasadnicze pytania: jak to możliwe, że rząd i media przez wiele miesięcy mogły propagować tezę jakoby kryzys w Polsce przebiegał nadzwyczaj łagodnie? I pytanie następne: jakie są konsekwencje społeczne i gospodarcze takiego wprowadzania w błąd opinii publicznej?
Na pierwsze pytanie mamy raczej nadmiar niż niedobór odpowiedzi. Zatrzymajmy się nad niektórymi, najbardziej wiarygodnymi. Pierwsza, ogólna odpowiedź sprowadza się do stwierdzenia, że rząd oraz media starają się za wszelką cenę zachować status quo, zaś kryzys prowadzi do zmian, które mogą mu zagrażać. Taka odpowiedź ukazuje problem w perspektywie minionych dwudziestu lat, w trakcie których kształtował się i utrwalił obecny system rządów w Polsce. Do tego należy dodać działanie sił i interesów gospodarczych, które są beneficjentami tego systemu, tak krajowych jak i zagranicznych. Jak widać, mamy do czynienia raczej z dużym projektem badawczym, który dawałby wyczerpujące objaśnienie zaistniałej w Polsce sytuacji. Niestety, taki projekt lub wiązka niezależnych, jednak powiązanych wspólnym zainteresowaniem mechanizmem władzy w Polsce i jego konsekwencjami społeczno-gospodarczymi, nie powstał. Poszukiwania odpowiedzi i oceny, silnie polaryzujące opinię społeczną, wydobywają na światło dzienne różne aspekty i wydarzenia ukazujące kształtowanie systemu rządów w negatywnym świetle. Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że brak spójnego i możliwie wszechstronnego projektu badawczego oświetlającego mechanizm rządów stanowi główny czynnik „przewagi merytorycznej” propagandy rządowo-medialnej w kształtowaniu opinii społecznej. Żadne rozproszone fakty, interwencje czy protesty nie mogły przełamać bariery medialnej.
Obecny kryzys ekonomiczny jest niejako inną drogą dochodzenia do prawdy: przez zbiorowe doświadczenie negatywnych konsekwencji złego systemu rządzenia. Wypływa to z dwóch powodów.
(aby przeczytać cały artykuł pobierz plik)
Prof. dr hab. Artur Śliwiński
Pobierz plik
